راهنمای خرید دمبوره صورتی و جدید مدل محلی قدیمی با قیمت مناسب و ارزان

در اصل نام این ساز از دو کلمه "دمبوره" (دم) تشکیل شده است. کلمه "دمبوره" به معنی کوبیدن است و نام سازی نیز هست که در آن موسیقی خشن می‌نوازند. این ساز امروزه در کشور تاجیکستان محبوبیت خاصی پیدا کرده است. این ساز در بین مردم و در میان خانواده‌ها و نیز توسط جوانان محبوب است و به‌خصوص بین جوانان تاجیک آن را می‌نوازند. اما نواختن آن در میان اقوام گوناگون افغانستان با آداب و رسوم و گویش‌های متفاوتی همراه بوده است.

به‌عنوان نمونه در جشن‌های عروسی، در مراسم رقص‌های محلی، در موسیقی سنتی و فولکلوریک و در مراسم عروسی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. به‌خاطر همین ویژگی‌ها، نواختن این ساز هم‌اکنون بین تاجیکان رواج یافته است و در مناطق مختلف از آن استفاده می‌کنند. در افغانستان به این ساز در بین مردم عامه و بخصوص در نزد زنان آوازخوان، ترانه سرا، رقاصه و نوازنده‌های ارگ به صدا در می‌آید. و با وجود آن که در سال‌های اخیر در بسیاری از ولایات مانند هرات، تخار، بدخشان و پکتیا دمبوره رواج پیدا کرده، اما هنوز هم به عنوان یکی از سازهای اصلی و مهم، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 در چند سال اخیر، موسیقی افغانستان با موسیقی غرب و شرق، آشنایی پیدا کرده و این ساز به یکی از مهم‌ترین سازهای مردم افغانستان و بخصوص زنان تبدیل شده است. افغانستان زادگاه هنرمندان بزرگ موسیقی بوده و همین ویژگی‌های بارز باعث شده که مردم این کشور برای آشنایی با موسیقی شرق و جهان، به موسیقی افغانستان از نزدیک علاقه‌مند شوند. در حقیقت، افغانستان کشور موسیقی و هنرمندان بزرگی است که می‌توانند در این رشته فعالیت‌هایی موثر داشته باشند. این روزها افغانستان میزبان یک فستیوال موسیقی است که امسال از چند روز پیش در بامیان آغاز شد. 

این ساز در موسیقی افغانستان بیشتر برای خوانندگی و همراهی با یک ساز موسیقی دیگر استفاده می‌شود و نوازنده به طور معمول برای اجرای موسیقی‌های تک‌نفره و گروهی از آن استفاده می‌کند. از مزایای این ساز به همراهی با سازهای کوبه‌ای (ارگ) می‌توان به دوام بالا، قدرت بسیار مناسب و قابلیت حمل سریع آن اشاره کرد. اما به منظور اجرای موسیقی‌های اصیل، این ساز در قالب تک‌نوازی به کار می‌رود.

برخی از مردم در کنار این ساز رباب نیز می‌نوازند. رباب در نزد اکثر مردم افغانستان (بیشتر در شرق و جنوب خراسان) سازی محلی است و در افغانستان به نام رباب خراسانی خوانده می‌شود. در برخی مناطق افغانستان هنوز هم این ساز در کنار کمانچه و قیچک رایج است. در ایران و افغانستان، این ساز به نام رباب خراسانی خوانده می‌شود. رباب به سه منطقه عمده تقسیم می‌شود: مناطق خراسان، افغانستان و تاجیکستان. در موسیقی افغانستان، بیشتر از سه ناحیه مهم این ساز را به نام رباب خراسانی می‌شناسند. "دمبوره" در موسیقی افغانستان از جایگاه بسیار خاص و خاصی برخوردار است و یکی از شاخصه‌های اصلی موسیقی سنتی و مردمی افغانستان به شمار می‌رود. در زمان قدیم نیز بیشتر مردم افغانستان به ساز "تنبور" (ساز بادی چوبی سنتی) به ویژه در منطقه مزار شریف و سایر ولایات شمالی، خصوصا ولایت "هلمند" و "خوست" علاقه‌مند بودند. در این زمان هنوز هم موسیقی افغانستان از ساز "تنبور" استفاده می‌کند و این ساز از جمله معدود سازهای سنتی و مردمی این کشور است که در خانه‌های افغانستان نواخته می‌شود.

این روزها اگر سری به خانه‌های اقوام و اهالی کابل و سایر ولایت‌های افغانستان بزنید، با موسیقی محلی و مردمی نیز مواجه خواهید شد که از قدمتی چندصد ساله برخوردار است. این موسیقی از جمله معدود سازهای سنتی و مردمی کشور است که در خانه‌های افغانستان نواخته می شود. از پیشینه این ساز اطلاع چندانی در دست نیست و اطلاعات اندکی در مورد آن در دست است.اما آنچه مسلم است و همه مردم می‌دانند، این است که این ساز هنوز در میان قوم پشتون نیز جایگاه خود را دارد.

این ساز را از چوب،پوست،استخوان،ساقه، و گاهی از کرک تشکیل می‌شود. این ساز از دسته سازهای زهی مضرابی است. این ساز سه سیم دارد که از بسکویت درست می‌شود. این ساز در میان کردها و بلوچ‌ها بیشتر رواج دارد. دسته آن کوتاه و یک گوشی است. به دلیل انعطاف پذیری بیشتر این ساز، به ندرت شکسته می‌شود و به همین دلیل است که معمولا در عروسی‌ها استفاده می‌شود.

جنس آن از چوب،برنج،یا استخوان است. در زمان قدیم برای درست کردن آن از پارچه پشمی و رنگ استفاده می‌کردند و امروزه از پارچه نخی و کتان نیز استفاده می‌شود. نام این ساز به معنای دهل است.صدای آن شبیه بوق یا بوق است که بر اثر حرکت آن تولید می‌شود. کاسه آن از جنس چوب ساخته می‌شود و صدای بسیار بلندی دارد. برای استفاده از آن باید از چپقی که در دست دارند استفاده کنند.

در حال حاضر افغانستان دارای بزرگ‌ترین و پرآوازه‌ترین رپرتوار دمبوره است. ساز دمبوره را با یک دست و در حالت نشسته می‌توان نواخت. هنگام نواختن آن روی دو دست باید انگشتان دست راست را به هم چسبانید و در این حالت باید دست راست را روی هوا، دست چپ را پشت سر و دست راست را روی دست چپ قرار داد و در حالت ایستاده نیز باید انگشتان دست راست و چپ را در حالت کشیده به هم چسباند.

این ساز را با یک دست می‌توان نواخت، اما در صورت مشکل بودن می‌توان هنگام نواختن دو دست را با یکدیگر هماهنگ کرد. ساز دمبوره در میان مردم مناطق مختلف افغانستان دارای شهرت خاصی است.مردم این مناطق به این ساز اهمیت می‌دهند و به خصوص زنان هنگام نواختن با ساز، دستانشان را به روی دمبوره گرفته و در حالتی ایستاده با انگشتان خود به آن ضربه می‌زنند.